علائم سرطان خون – روش های تشخیص و درمان سرطان خون

در این مقاله می خواهیم به موضوع سرطان خون بپردازیم، بیماری که در نتیجه بروز اختلال در عملکرد سلول های خونی به وجود می آید. در این مقاله ابتلا به این پرسش که سرطان خون چیست پاسخ داده شده، سپس انواع سرطان خون و عوامل خطر بیماری معرفی می گردد، پس از آن نشانه ها علائم سرطان خون را توضیح خواهیم داد و اینکه بیماری چگونه تشخیص داده می شود، در بخش پایانی هم روش درمان سرطان خون و متدهایی که برای این کار استفاده می شود معرفی می گردند. با نوآورد در ادامه این مقاله با موضوع علائم سرطان خون، روش های تشخیص و درمان همراه شوید.

سرطان خون چیست؟

سرطان خون همانگونه از نامش بر می آید به سلول های خون مربوط می شود. سلول های خونی دارای چندین دسته بندی کلی هستند که شامل: سلول های خونی قرمز (گلبول های قرمز)، سلول های خونی سفید (گلبول های سفید) و پلاکت ها می شود. اساسا سرطان خون به سرطانی شدن گلبول های سفید خون مربوط می شود. گلبول های سفید بخشی اساسی از دستگاه ایمنی بدن هستند. گلبول های سفید از بدن ما در برابر تهاجم باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها و نیز سلول های غیرطبیعی و دیگر عوامل خارجی محافظت می نمایند.

وقتی شخص به سرطان خون دچار می شود، گلبول های سفید مثل زمانی که سالم هستند عمل نمی کنند. همچنین گلبول های سفید سرطانی می توانند ب سرعت تقسیم شده و در نهایت جای سلول های سالم را بگیرند. گلبول های سفید معمولا در مغز استخوان تولید می شوند، اما برخی انواع مشخص گلبول های سفید علاوه بر مغز استخوان در غدد لنفاوی، طحال و غده تیموس نیز تولید می شوند گلبول های سفید پس از تولید از طریق خون و لنف درون بدن گردش کرده و در غدد لنفاوی و طحال متمرکز می شوند.

انواع سرطان خون

پیش از پرداختن به علائم سرطان خون، لازم است ابتلا با انواع سرطان خون آشنا شویم. سرطان خون ممکن است حاد یا مزمن باشد. در نوع حاد شروع بیماری به صورت سریع، شدید و ناگهانی است اما در نوع مزمن، بیماری به آرامی پیشرفت کند. در سرطان خون حاد، سلول های سرطانی به سرعت تکثیر می شوند. اما در حالت مزمن، بیماری به آرامی پیشرفت کرده و علائم اولیه آن ممکن است بسیار خفیف باشد.

مقاله مرتبط:   کاهش خطر ابتلا به سرطان با تغییرات کوچک در سبک زندگی

همچنین سرطان خون بر اساس نوع گلبول سفیدی که دچار سرطان شده است به دو دسته تقسیم می شود:

  • سرطان خون لنفوئیدی: در این نوع سرطان خون، سلول های لنفاوی یا لنفوسیت ها که بافت های لنفاوی را می سازند، تحت تاثیر قرار می گیرند.
  • سرطان خون میلوئیدی: در این نوع از سرطان خون که به آن سرطان خون مغز استخوانی هم گفته می شود، سلول های مغز استخوان تحت تاثیر بیماری قرار می گیرند.

با توجه به این دو نوع دسته بندی (حاد/مزمن و لنفوئیدی/میلوئیدی)، چهار نوع سرطان خون (لوسمی) وجود خواهد داشت:

لوسمی میلوئیدی حاد (AML): سرطان خون میلوئیدی حاد هم در کودکان و هم در افراد بزرگسال ی تواند رخ دهد. بر اساس اعلام انستیتو ملی سرطان ایالات متحده(NCI)، سالانه حدود ۲۱۰۰۰ مورد جدید ابتلا به این نوع از سرطان خون در ایالات متحده تشخیص داده می شود. این حالت، رایج ترین شکل سرطان خون می باشد.

لوسمی لنفوسیتی حاد (ALL): این نوع از سرطان خون عمدتا در کودکان بروز می کند. سالانه در ایالات متحده حدود ۶۰۰۰ مورد جدید ابتلا به این نوع گزارش می شود.

لوسمی میلوئیدی مزمن (CML): این نوع سرطان خون عمدتا در افراد بزرگسال به وجود می آید و سالانه در آمریکا حدود ۷۰۰۰ مورد جدید ابتلا به این نوع گزارش می شود.

لوسمی لنفوسیتی مزمن (CLL): این نوع لوسمی عمدتا در افراد بالای ۵۵ سال به وجود می آید و بسیار به ندرت در کودکان هم بروز می کند. سالانه در آمریکا حدود ۱۵۰۰۰ مورد جدید ابتلا به این نوع سرطان خون تشخیص داده می شود. نوع بسیار نادری از لوسمی لنفوسیتی مزمن، لوسمی سلول مودار نام دارد. این نام گذاری به علت ظاهر سلول های لنفوسیت سرطانی در زیر میکروسکوپ است.

عوامل خطر سرطان خون

علت بروز سرطان خون هنوز مشخص نیست. اما برخی عوامل که خطر ابتلا به سرطان خون را افزایش می دهند شناسایی شده است. این عوامل عبارتند از:

  • سابقه خانوادگی سرطان خون
  • سیگار کشیدن، که خطر بروز ALM را افزایش می دهد
  • اختلالات ژنتیکی مثل سندرم داون
  • اختلالات خونی، مانند سندرم میلودیسپلاستیک، که گاهی به آن پیش-لوسمی (preleukemia) گفته می شود.
  • سابقه درمان سرطان با شیمی درمان یا پرتو
  • قرار گرفتن در معرض تابش شدید
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی نظیر بنزن (Benzene)

علائم سرطان خون

در بخش می خواهیم به بررسی علائم سرطان خون یا لوسمی بپردازیم. علائم سرطان خون شامل موارد زیر است:

  • تعریق بیش از حد، به خصوص در شب (که به آن «تعریق شبانه» گفته می شود)
  • احساس خستگی و ضعفی که با استراحت کردن رفع نمی شود
  • کاهش وزن ناخواسته
  • درد و حساسیت استخوان (احساس درد و ناراحتی در اثر تماس و لمس پوست)
  • تورم غدد لنفاوی (به خصوص در ناحیه گردن و زیر بغل) و بی درد شدن
  • بزرگ شدن کبد و طحال
  • لکه های قرمز روی پوست که به آن پتشی (petechiae) گفته می شود
  • خونریزی و کبودی شدن پوست به راحتی
  • تب یا لرز
  • عفونت های مکرر
علائم سرطان خون و درمان آن

نماد سرطان خون

علاوه بر آنچه در بالا به عنوان علائم سرطان خون معرفی شد، این بیماری می تواند به اندام های دیگر نیز نفوذ و سرایت کند. در صورت سرایت به دیگر اندام ها، در آن قسمت ها هم ممکن است علائمی از بیماری بروز کند. برای نمونه اگر سرطان به سیستم عصبی مرکزی بدن سرایت کند می تواند سبب بروز سردرد، تهوع و استفراغ، گیجی، از دست دادن کنترل عضلات و تشنج شود. سرطان خون می تواند به دیگر بخش های بدن از جمله ریه ها، دستگاه گوارش، قلب، کلیه ها و بیضه ها سرایت نماید.

مقاله مرتبط:   علائم سرطان معده – علت و روش تشخیص سرطان معده

تشخیص سرطان خون

در صورتی که شخصی دارای برخی از عوامل خطر خاص بوده یا بعضی از علائم سرطان خون را داشته باشد، احتمال ابتلای وی به سرطان خون وجود دارد و باید به پزشک مراجعه نماید. ابتدا پزشک به بررسی سابقه خانوادگی فرد یا بیماری هایی که شخص قبل به آنها دچار شده پرداخته و معایناتی را بر روی او انجام خواهد داد، هر چند تنها با معاینه نمی توان سرطان خون را کاملا تشخیص داد، به همین خاطر آزمایش خون، نمونه برداری از بافت و تصویر برداری برای تشخیص بیماری استفاده خواهد کرد.

آزمایشات تشخیص سرطان خون

چندین نوع آزمایش وجود دارد که از آنها برای تشخیص سرطان خون می توان بهره جست. از آزمایشی موسوم به «شمارش کامل خون» یا CBC برای مشخص کردن تعداد گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت خون استفاده می شود. به علاوه نگاه کردن به سلول های خون در زیر میکروسکوپ می تواند، به تشخیص ناهنجاری ظاهری سلول ها و وجود هر گونه مسئله غیرعادی در ظاهر سلول ها منجر شود.

در نمونه برداری از بافت ها، نمونه می تواند از مغز استخوان یا غدد لنفاوی انجام شود. با بررسی این نمونه ها می توان نوعی سرطان خون و نرخ رشد آن را مشخص نمود. از سوی دیگر نمونه برداری از کبد و طحال نشان می دهد که آیا سرطان به بخش های دیگر بدن هم سرایت کرده است یا خیر.

درمان سرطان خون

درمان سرطان خون معمولا توسط متخصص خون که در زمینه بیماری های خونی و سرطان تحصیل کرده است، صورت می گیرد. فرایند درمان سرطان خون به نوع سرطان و مرحله ای که بیماری در آن قرار دارد بستگی دارد. برخی انواع سرطان خون به آرامی پیشرفت می کنند و نیازی به درمان فوری ندارند، با این حال درمان سرطان خون معمولا شامل یک یا تعداد بیشتری از مراحل و روش های زیر است:

مقاله مرتبط:   علائم سرطان رحم – تشخیص و درمان سرطان رحم

شیمی درمانی: در این روش از دارو برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. بسته به نوع سرطان، یک یا چند دارو برای بیمار تجویز می شود.

پرتو درمانی: در این روش از پرتوهای پر انرژی برای آسیب رساندن به سلول های سرطانی و جلوگیری از رشد آنها استفاده می شود. پرتو ممکن است به بخش مشخصی از بدن یا کل بدن تابیده شود.

پیوند سلول های بنیادی: در این روش مغز استخوان بیمار با مغز استخوان سالم جایگزین می شود. مغز استخوان پیوندی ممکن است از خود شخص یا از یک اهدا کننده گرفته شود. به این فرآیند پیوند مغز استخوان نیز گفته می شود.

درمان بیولوژیک یا ایمیونوتراپی: در این روش درمانی تلاش می شود به دستگاه ایمنی بدن در شناسایی و حمله به سلول های سرطانی کمک گردد.

درمان هدفمند: در این روش از داروهایی استفاده می شود که از نقاط ضعف سلول های سرطانی برای آسیب رساندن و نابودی این سلول ها بهره گرفته می شود. برای مثال ایماتینیب (گلیوک) داروی هدفمندی است که از آن علیه سلول های سرطان خون نوع CML استفاده می شود.

در این مقاله تلاش نمودیم تا هم به این پرسش که سرطان خون چیست جواب داده و هم علائم سرطان خون و عوامل خطر بیماری را توضیح دهیم. همچنین در بخش های مجزا انواع سرطان خون و روش درمان آن توضیح داده شد. امیدواریم پس از مطالعه این مقاله به سوالات تان در خصوص این بیماری پاسخ داده شده باشد.

 

تهیه شده در واحد تحقیق و ترجمه نوآورد
منابع: WikipediaHealth Line

دسته بندی سرطان

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید